ಮುಕ್ತ ಮನಸು

  ಮಂಗಳೂರಿನ ಹೆಸರುಗಳ ಇತಿಹಾಸ ಇಂದಿನ ಮಂಗಳೂರು ಕನಿಷ್ಟ ಐದು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸ ಕಾಲ ನೋಡಿದೆ. ಊರು ಬೆಳೆದು ಬಂದ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಬಗೆಬಗೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ಬಂದಿದೆ. ಹೆಸರುಗಳೇ ಇತಿಹಾಸ ಹೇಳುವಂತಿವೆ. ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ಈ ಹೆಸರು ಹೇಗೆ ಬಂತು? ಯಾವಾಗ ಬಂತು?ಆ ಮೊದಲು ಇದ್ದ ಬಗೆ ಬಗೆಯ ಹೆಸರುಗಳಾವು? ವಿಕಾಸದ ಸುದೀರ್ಘ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಪಡುವಣ ಕಡಲ ತೀರದ ಮನಮೋಹಕ ಊರು ಮಂಗಳೂರು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಹೆಸರುಗಳು ಯಾವುವು? ಮಂಗಳಾದೇವಿಯ ದೇವಸ್ಥಾನದಿಂದ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೆಸರು ಬಂತು ಎನ್ನುವುದು ಸರಳ ಜನಪ್ರಿಯ ವಾದ. ಆದರ ನಡುವೆ ಈ ದೇಗುಲ ಸ್ಥಾಪನೆ ಅಗುವ ಮೊದಲೇ ಊರಿಗೆ ಮಂಗಲ/ಮಂಗಲಾಪುರ ಎಂಬ ಹೆಸರಿತ್ತು ಎನ್ನುವ ವಾದವೂ ಇದೆ. ಆ ಹಳೆಯ ಹೆಸರುಗಳ ಹಿಂದೆ ದೊರೆಯುವ ಕತೆಗಳೇನು? ** ಮಂಗಳೂರು: ಇಂದು ನೋಡುಗರಿಗೆ ಮಂಗಳೂರು ಎರಡು ನದಿಗಳ ತೆಕ್ಕೆಯ ನಡುವೆ ಮಗುವಿನಂತೆ ಬೆಳೆದ ಊರಿನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಈಗಿರುವಂತೆ ನಗರದ ಬಡಗಣ ಮಗ್ಗುಲಲ್ಲಿ ಗುರುಪುರ (ಫಲ್ಗುಣಿ) ಮತ್ತು ತೆಂಕಣ ಮಗ್ಗುಲಲ್ಲಿ ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿಗಳು ಮೂಡಣ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಬಂದು ಪಡುವಣದೆಡೆಗೆ ಹರಿಯುತ್ತವೆ. ಈ ನದಿಗಳು ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಘಟ್ಟಗಳಿಂದ ಉಗಮಿಸಿ ಹೊರಟು ಮಂಗಳೂರಿನ ಬಳಿ ಚಂದದ ಕಡಲನ್ನು ನೋಡಿ ಸೇರಲು ಬಂದಿವೆ! ಇದು ಇವತ್ತು ನಿನ್ನೆಯ ಕತೆಯಲ್ಲ: ಈ ನದಿಗಳು ಏನಿಲ್ಲವೆಂದರೂ ಕನಿಷ್ಟ ಎಂಟು ಹತ್ತು ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕಡಲಿನೆಡೆಗೆ ಹರಿಯುತ್ತಿವೆ! ...